Tôi vô tình đọc một bài viết của Eryca Green - một photographer, co-owner của Smith Street Bazaar chia sẻ về không gian sống của bà ấy tại Melbourne, Úc trên trang blog Never Too Small - bà nói qua giai đoạn cuộc đời cách bà chấp nhận buông bỏ diện tích để tìm đến ý nghĩa của những chi tiết đời sống.

Từ cảm nhận “Chắc chắn tôi không thể hạnh phúc ở đây được? Tôi sẽ để tất cả những thứ mình đã dày công (và cả vô tình) thu thập suốt bao năm qua ở đâu? Làm sao tôi có thể biến ‘chiếc hộp’ chật hẹp này thành của riêng mình?” biến thành một hành trình “input” và “output” có mục đích cụ thể. 

Nhiếp ảnh gia Eryca Green, đồng sở hữu Smith Street Bazaar, bên trong căn hộ được bài trí tinh tế tại Melbourne. (Nguồn: Never Too Small)

Nhiều người thấy sống trong một căn hộ chỉ vỏn vẹn vài chục mét vuông thì cảm thấy ngộp thở. Nhất định là vậy, nếu bạn vẫn giữ thói quen sống của một người sở hữu cả tòa lâu đài. Sống nhỏ giống như cách bạn học cách pha một ly Espresso chuẩn vị, bạn phải nén thật chặt, loại bỏ hết phần nước loãng để giữ lại cái cốt tinh túy nhất.

Hóa ra, khi diện tích sàn nhà không còn hào phóng, bạn bắt đầu nảy sinh một mối quan hệ kỳ lạ với những món đồ lặt vặt.

Lấy ví dụ đơn giản nhất là cái bàn làm việc. Trước đây có một cái bàn to đến mức có thể bày đủ thứ từ máy tính đến chồng tạp chí cũ chẳng bao giờ đọc. Bây giờ, mọi thứ gói gọn lại trên một mặt phẳng gỗ sáng màu. Để không biến nó thành một đống hỗn độn, mình đặt vào một chiếc khay đựng văn phòng phẩm bằng da thuộc của một xưởng thủ công. Nó chỉ vừa đủ để một cây bút ký, một vài chiếc thước ê kê, một vài cái kẹp giấy và hai cuốn băng dính - cho những ngày vẽ vời linh tinh. Nhưng mỗi lần tay chạm vào lớp da mịn, mát lạnh, ta lại thấy mình tập trung hơn hẳn. Thay vì một cái hộp nhựa nhiều ngăn rẻ tiền, hay nguyên khối kim loại nặng trịch, ta thay thế bằng tí gỗ mộc bọc da. Nó nằm đó, lỳ lợm, giữ cho những món đồ trang sức nhỏ linh tinh ở yên, và cũng giữ cho tâm trí ta không bay bổng quá xa khỏi những mục tiêu cốt lõi. Những đồ vật có hàm ý, có sức nặng (cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng) như vậy, trong không gian hẹp, chúng tỏa ra một năng lượng cực kỳ mạnh mẽ.

Rồi đến chuyện ánh sáng. Ở nhà rộng, bạn bật một cái đèn trần là sáng trưng cả phòng, nhưng nó lạnh lẽo. Trong căn hộ nhỏ, ta chơi đùa như một chú mèo vờn những quầng sáng hấp dẫn trước mắt - cực kỳ chăm chú và thích thú. Một chiếc đèn bàn mini có chân bằng đồng phay xước đặt cạnh giường là đủ cho một buổi ta đọc sách. Hay cái cách mà một hũ nến thơm tinh dầu sả chanh đựng trong gốm thô hắt bóng lên bức tường trống bên cạnh. Mùi hương và ánh sáng lúc này trở thành những "bức tường ảo" phân chia không gian, giúp góc ngủ tách biệt hoàn toàn với chỗ nấu nướng. 

Hay chuyện ăn uống chẳng hạn. Thay vì mua một bộ bát đĩa 12 món giống hệt nhau ở siêu thị, tôi bắt đầu sưu tầm những chiếc đĩa sứ vẽ tay lẻ loi. Mỗi chiếc là một câu chuyện riêng, chiếc có viền vàng mua ở một tiệm đồ cũ, chiếc men xanh sần sùi là quà tặng từ một người bạn. 

Sống nhỏ buộc bạn phải trở thành một kẻ "kén chọn”. Bạn bắt đầu để tâm đến tiếng động khi đặt một chiếc đế lót ly bằng da xuống mặt bàn, hay sự mềm mại của một chiếc chăn len dệt vặn thừng vắt hờ hững trên chiếc giỏ da đựng quần áo. Những chi tiết này tuy nhỏ, nhưng khi chúng được đặt cạnh nhau một cách có ý đồ, chúng tạo nên một thế giới vô cùng sống động và riêng biệt. 

Sai lầm lớn nhất là nghĩ rằng không gian nhỏ sẽ hạn chế tầm nhìn. Thực tế, khi đôi tay không còn bận rộn với việc dọn dẹp và bảo trì những mét vuông thừa thãi, tâm trí bạn sẽ có thêm không gian để bay bổng. Sống nhỏ cho phép chúng ta đầu tư vào trải nghiệm. Ta có thêm ngân sách cho những chuyến đi, cho những bữa tối chất lượng hay sưu tầm những món đồ thủ công tinh xảo.

Tóm lại, sự tự do không nằm ở việc bạn có thể chạy bao nhiêu mét để hết căn nhà, mà nằm ở việc bạn có thể chạm tay vào bao nhiêu thứ khiến mình mỉm cười trong chốt lát. Sống nhỏ, thực chất là một đặc quyền để bạn được bao quanh hoàn toàn bởi những gì mình thực sự yêu.